Viet Nam – Australia Tech-Connect 2026: Tăng cường hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cùng đầu tư phát triển công nghệ chiến lược

Tạo xung lực mới cho hợp tác Việt Nam – Australia trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Australia đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và dư địa hợp tác rộng mở. Chuyến thăm có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố tin cậy chính trị ở cấp cao, tạo xung lực mới triển khai hiệu quả khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện và định hướng các ưu tiên hợp tác trong giai đoạn tới, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những lĩnh vực có nhiều tiềm năng tạo đột phá.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã định hướng nhiều nội dung quan trọng nhằm đưa hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam – Australia đi vào chiều sâu, thực chất và có tầm nhìn dài hạn. Trong đó, hai bên được định hướng xây dựng và triển khai chiến lược kết nối khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo với tầm nhìn dài hạn; mở rộng các chương trình nghiên cứu chung, tăng cường kết nối giữa các trung tâm nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các quỹ đầu tư, từng bước hình thành mạng lưới nghiên cứu chung trong các lĩnh vực ưu tiên như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học và kinh tế biển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại sự kiện

Một định hướng quan trọng khác là thúc đẩy đầu tư hai chiều trong các ngành công nghệ cao, hình thành các trung tâm nghiên cứu và phát triển, phòng thí nghiệm chung, trung tâm ươm tạo doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo có khả năng thương mại hóa cao; đồng thời nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ tài chính cho nghiên cứu chung, chia sẻ rủi ro trong nghiên cứu và phát triển công nghệ. Việt Nam khuyến khích Australia tăng cường đầu tư chất lượng cao vào thị trường Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ cao và những ngành có giá trị gia tăng lớn.

Cùng với đó, hai nước được định hướng mở rộng hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là đội ngũ kỹ sư, nhà khoa học và chuyên gia công nghệ; khuyến khích mạnh mẽ trao đổi sinh viên, nghiên cứu sinh và chuyên gia giữa hai nước, gắn kết chặt chẽ đào tạo, nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và thị trường.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng định hướng thúc đẩy hình thành các cơ chế hợp tác song phương, diễn đàn thường niên và đối thoại chính sách nhằm tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, kiến tạo cơ hội hợp tác và kết nối hiệu quả ba chủ thể Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp, hướng tới xây dựng mô hình hợp tác chiến lược, lâu dài và cùng có lợi.

Sau hơn hai năm nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang nổi lên là một động lực mới của quan hệ song phương. Hai nước đã triển khai nhiều sáng kiến hợp tác trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, công nghệ chiến lược và kết nối hệ sinh thái nghiên cứu; qua đó mở rộng không gian hợp tác giữa các cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước.

Trong bối cảnh đó, Diễn đàn Việt Nam – Australia Tech-Connect 2026 được kỳ vọng trở thành một dấu mốc quan trọng trong việc chuyển hóa các định hướng hợp tác cấp cao thành những chương trình, dự án và kết nối cụ thể trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục – đào tạo.

Bộ Khoa học và Công nghệ: Thúc đẩy hợp tác từ nghiên cứu đến thị trường

Tham gia và đóng vai trò quan trọng tại Diễn đàn Tech-Connect Việt Nam – Australia 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam hướng tới thúc đẩy hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa hai nước theo hướng thực chất, sâu rộng và có khả năng tạo ra những kết quả cụ thể, từng bước đưa hợp tác từ nghiên cứu, phát triển công nghệ đến thương mại hóa và kết nối thị trường.

Phát biểu dẫn đề tại Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh nền tảng hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Australia đã được hình thành và ngày càng được củng cố. Hai nước đã triển khai nhiều chương trình, sáng kiến hợp tác, trong đó có Chương trình Aus4Innovation, Trung tâm Công nghệ Chiến lược Australia – Việt Nam và các chương trình hợp tác nghiên cứu về công nghệ chiến lược. Năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam cũng đã phê duyệt Chương trình hợp tác nghiên cứu tập trung vào công nghệ chiến lược giai đoạn 2026–2028.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu dẫn đề

Theo Bộ trưởng, trong giai đoạn mới, điều quan trọng không chỉ là tiếp tục mở rộng các chương trình hợp tác hiện có, mà cần kết nối các chương trình, cơ sở nghiên cứu, nguồn vốn và thị trường thành một hệ thống hợp tác có khả năng tạo ra tác động lớn hơn. Trên tinh thần đó, hợp tác Việt Nam – Australia cần thực hiện ba chuyển dịch quan trọng: từ trao đổi kinh nghiệm sang cùng xác định và giải quyết các bài toán phát triển lớn của hai nước; từ chuyển giao công nghệ sang cùng nghiên cứu, đồng tài trợ và cùng tạo ra tài sản trí tuệ, sản phẩm mới; từ các dự án riêng lẻ sang xây dựng một hệ sinh thái hợp tác lâu dài.

Một trong những định hướng trọng tâm được Bộ trưởng đề xuất là cùng nghiên cứu, phát triển các công nghệ chiến lược với doanh nghiệp ở vị trí trung tâm của chuỗi đổi mới sáng tạo. Hai bên cần tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và công nghệ biển; đồng thời hình thành chuỗi hợp tác liền mạch từ bài toán của thị trường, nghiên cứu, thử nghiệm đến thương mại hóa. Bộ trưởng cũng đề xuất tiếp tục phát triển Trung tâm Công nghệ Chiến lược Australia – Việt Nam thành nền tảng hợp tác chung, kết nối với các quỹ đầu tư mạo hiểm và nguồn vốn công nghệ để đưa các sáng chế, công nghệ có tiềm năng từ phòng thí nghiệm ra thị trường.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng nhấn mạnh việc đẩy mạnh hợp tác về kinh tế số và chuyển đổi số, gắn với thương mại hóa và kết nối thị trường cho doanh nghiệp. Việt Nam và Australia được định hướng cùng lựa chọn một số ngành, lĩnh vực và doanh nghiệp cụ thể để triển khai các dự án chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo; qua đó vừa giải quyết các bài toán thực tiễn của doanh nghiệp, vừa tạo ra dữ liệu và bằng chứng phục vụ quá trình hoàn thiện chính sách.

Đặc biệt, Bộ trưởng dành sự quan tâm tới hợp tác phát triển con người và năng lực nghiên cứu dài hạn. Với thế mạnh của Australia về hệ thống đại học, tổ chức nghiên cứu và kinh nghiệm đưa nghiên cứu ứng dụng vào thương mại hóa, cùng lợi thế của Việt Nam về lực lượng kỹ sư trẻ, doanh nghiệp công nghệ phát triển nhanh và cộng đồng trí thức người Việt tại Australia, hai bên có nhiều điều kiện để phát triển các nhóm nghiên cứu chung, phòng thí nghiệm chung và các chương trình kết nối nhà khoa học với doanh nghiệp. Bộ trưởng đồng thời gửi thông điệp tới các nhà khoa học, sinh viên Việt Nam tại Australia về cơ hội trở về hoặc hợp tác với các nhóm nghiên cứu trong nước để cùng phát triển và làm chủ các công nghệ chiến lược.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề xuất ba định hướng hợp tác lớn giữa Việt Nam và Úc

Trên nền tảng đó, Bộ trưởng kỳ vọng Tech-Connect sẽ trở thành nơi những ý tưởng gặp được người thực hiện, những bài toán gặp được công nghệ, những kết quả nghiên cứu gặp được doanh nghiệp và thị trường, đồng thời hướng tới hình thành một diễn đàn thường niên kết nối hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam và Australia. Qua đó, Diễn đàn góp phần mở ra một giai đoạn hợp tác mới, trong đó hai bên không chỉ cùng nghiên cứu mà còn cùng đầu tư nguồn lực, cùng phát triển công nghệ, thúc đẩy thương mại hóa và tạo ra những giá trị mới cho cả hai quốc gia.

NAFOSTED: Từ hợp tác nghiên cứu đến cùng đầu tư nguồn lực phát triển công nghệ chiến lược

Trong khuôn khổ phiên chuyên đề, Giám đốc Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) Đào Ngọc Chiến đại diện Quỹ tham gia trình bày về “Chương trình hợp tác nghiên cứu và phát triển khoa học công nghệ Việt Nam – Australia”, với chủ đề “Từ hợp tác ứng dụng công nghệ đến cùng đầu tư nguồn lực phát triển công nghệ chiến lược”.

Giám đốc Quỹ Đào Ngọc Chiến trình bày tại Phiên chuyên đề của Diễn đàn

Phát biểu tại Diễn đàn, Giám đốc Đào Ngọc Chiến nhấn mạnh, trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành động lực cốt lõi của tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia, quan hệ Việt Nam – Australia đang đứng trước những cơ hội hợp tác rất lớn. Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện tạo nền tảng thuận lợi để mở rộng hợp tác trong nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo Giám đốc Đào Ngọc Chiến, với vai trò là quỹ tài trợ nghiên cứu quốc gia, NAFOSTED đang vận hành theo mô hình quỹ tài trợ hiện đại, minh bạch và tiệm cận chuẩn mực quốc tế; thực hiện tài trợ từ nghiên cứu cơ bản đến nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ và sản xuất thử nghiệm, đồng thời tăng cường kết nối giữa Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Trên nền tảng đó, NAFOSTED mong muốn cùng các đối tác Australia thúc đẩy các cơ chế đồng tài trợ, phát triển các nhóm nghiên cứu xuất sắc, xây dựng phòng thí nghiệm hợp tác, hỗ trợ đào tạo các nhà khoa học trẻ và tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp. Những cơ chế này được kỳ vọng tạo ra không gian để các bên cùng chia sẻ nguồn lực, kết nối thế mạnh và từng bước hình thành các chương trình hợp tác dài hạn trong những lĩnh vực công nghệ có ý nghĩa chiến lược.

Đặc biệt, NAFOSTED xác định nhiều lĩnh vực có tiềm năng mở rộng hợp tác với Australia như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, chuyển đổi số, năng lượng sạch, công nghệ sinh học, nông nghiệp thông minh và y tế. Đây vừa là những lĩnh vực ưu tiên của hai quốc gia, vừa là những không gian mà thế mạnh nghiên cứu, công nghệ và nguồn lực của hai bên có khả năng bổ trợ lẫn nhau để cùng tạo ra giá trị.

Trong khuôn khổ Diễn đàn, Giám đốc Quỹ Đào Ngọc Chiến cũng tham dự phiên thảo luận bàn tròn và kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học Việt Nam – Australia. Phiên thảo luận tạo không gian để các bên trao đổi trực tiếp về nhu cầu hợp tác, chia sẻ thế mạnh và tìm kiếm cơ hội triển khai các chương trình nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo. Sự tham gia của NAFOSTED tại phiên kết nối góp phần tăng cường vai trò cầu nối giữa các tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp và các đối tác Australia, hướng tới hình thành những hợp tác cụ thể và có khả năng phát triển lâu dài.

Phiên bàn tròn kết nối giữa doanh nghiệp, viện trường Việt Nam – Úc

Đối với Australia, hợp tác quốc tế của NAFOSTED đã có nền tảng từ năm 2015 thông qua hợp tác với Hội đồng Nghiên cứu Y tế và Y khoa Quốc gia Australia (NHMRC), triển khai các chương trình nghiên cứu chung trong lĩnh vực y sinh và y tế công cộng. Năm 2026, NAFOSTED tiếp tục phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học Australia (AAS) triển khai Sáng kiến Hợp tác Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam – Australia (AVSTICI), hỗ trợ các dự án nghiên cứu chung trong những lĩnh vực ưu tiên của hai Chính phủ.

Trong giai đoạn phát triển mới, NAFOSTED hướng tới mở rộng hợp tác với Australia trong các lĩnh vực như AI, bán dẫn và chuyển đổi số; năng lượng sạch và khoáng sản thiết yếu; công nghệ sinh học và nông nghiệp thông minh; y tế và sức khỏe cộng đồng.

Cùng với đó, mô hình “Ba nhà” – Nhà nước, Nhà trường, Doanh nghiệp được NAFOSTED xác định là một cơ chế quan trọng để chuyển hóa tri thức thành công nghệ và sản phẩm thương mại. Quỹ hướng tới thúc đẩy cơ chế đồng tài trợ với các đối tác Australia để giải quyết những bài toán lớn về công nghệ chiến lược, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững; đồng thời hỗ trợ xây dựng các phòng thí nghiệm chung, đào tạo nghiên cứu sinh, thạc sĩ và phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ.

Triển lãm – không gian giới thiệu thành tựu và kết nối hợp tác Việt Nam – Australia

Trong khuôn khổ Diễn đàn Tech-Connect Việt Nam – Australia, bên cạnh các phiên thảo luận chuyên môn và hoạt động kết nối, triển lãm giới thiệu thành tựu hợp tác kinh tế, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục – đào tạo là một trong những hoạt động điểm nhấn, tạo không gian trực tiếp để các bộ, ngành, tổ chức, doanh nghiệp và đối tác hai nước giới thiệu năng lực, sản phẩm, công nghệ và các chương trình hợp tác.

Triển lãm có sự tham gia của nhiều bộ, ngành và doanh nghiệp tiêu biểu của Việt Nam, trong đó có Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cùng các doanh nghiệp như Vietnam Airlines, Vietjet Air, Becamex Group và nhiều đơn vị, tổ chức khác. Các khu vực trưng bày giới thiệu đa dạng các sản phẩm, dịch vụ, thành tựu và hoạt động hợp tác, qua đó góp phần phản ánh năng lực và tiềm năng hợp tác của Việt Nam với Australia trong nhiều lĩnh vực.

Đáng chú ý, tại khu vực triển lãm của Bộ Khoa học và Công nghệ, sân khấu trình diễn công nghệ được tổ chức với sự phối hợp giữa Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) và Hội Trí thức và Chuyên gia Việt Nam – Australia (VASEA). Đây là không gian trình diễn trực tiếp các sản phẩm, giải pháp công nghệ, qua đó giúp khách tham quan và các đối tác Australia có cơ hội tiếp cận cụ thể hơn với năng lực nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ của các tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam.

Khu vực sân khấu trình diễn công nghệ của Bộ Khoa học và Công nghệ

Cùng với sân khấu trình diễn công nghệ, khu vực của Bộ Khoa học và Công nghệ còn trưng bày các sản phẩm, giải pháp công nghệ nổi bật đến từ Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Công ty Cổ phần MedCAT, Tổng Công ty Thiết bị điện Đông Anh, Công ty Cổ phần Công nghệ SotaTek, Công ty Cổ phần Kaopiz Holding và các đơn vị khác. Các sản phẩm trưng bày thể hiện sự đa dạng về lĩnh vực công nghệ, từ công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo đến các giải pháp kỹ thuật và công nghệ phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Các gian hang trưng bày các sản phẩm khoa học và công nghệ tiêu biểu

Thông qua việc kết hợp giữa trưng bày sản phẩm, trình diễn công nghệ và kết nối trực tiếp, không gian triển lãm không chỉ giúp giới thiệu những kết quả, sản phẩm và năng lực nổi bật của các đơn vị Việt Nam mà còn tạo điều kiện để các nhà khoa học, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đối tác Australia tìm hiểu, trao đổi và hình thành các cơ hội hợp tác cụ thể.

Qua đó, triển lãm góp phần đưa các nội dung trao đổi tại Diễn đàn từ kết nối, chia sẻ thông tin sang những cơ hội hợp tác thực chất hơn, thúc đẩy chuyển dịch từ “hợp tác nghiên cứu” sang “hợp tác phát triển và ứng dụng công nghệ”, đồng thời mở rộng khả năng cùng đầu tư nguồn lực, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hình thành các chuỗi giá trị mới giữa Việt Nam và Australia.

Một số hình ảnh khu vực triển lãm của Bộ Khoa học và Công nghệ

Hướng tới những chương trình hợp tác có chiều sâu, thực chất và dài hạn

Với nền tảng quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, sự bổ trợ về tiềm lực khoa học, công nghệ và nhu cầu phát triển của hai nền kinh tế, Viet Nam – Australia Tech-Connect Forum 2026 được kỳ vọng tạo thêm xung lực để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành một trụ cột hợp tác ngày càng thực chất giữa hai nước.

Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) và Cơ quan Nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp Australia (CSIRO) đã trao Thỏa thuận hợp tác, dưới sự chứng kiến của các lãnh đạo cấp cao Việt Nam và Australia. Đây là dấu mốc quan trọng, mở ra thêm cơ hội tăng cường hợp tác nghiên cứu, kết nối nguồn lực và thúc đẩy các chương trình hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa hai bên.

Các đơn vị giữa hai nước trao các văn kiện hợp tác dưới sự chứng kiến của các Lãnh đạo cấp cao

Đối với NAFOSTED, sự kiện là cơ hội quan trọng để tiếp tục khẳng định vai trò của một quỹ tài trợ nghiên cứu quốc gia trong việc kết nối các nguồn lực trong và ngoài nước, thúc đẩy đồng tài trợ, phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, đào tạo nguồn nhân lực khoa học, công nghệ và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Thông qua các cơ chế hợp tác mới, đặc biệt là đồng tài trợ và mô hình “Ba nhà”, NAFOSTED hướng tới cùng các đối tác Australia đầu tư cho những lĩnh vực công nghệ chiến lược, chia sẻ nguồn lực, trách nhiệm, lợi ích và rủi ro trong nghiên cứu và phát triển công nghệ, qua đó tạo dựng những mạng lưới hợp tác bền vững cho cộng đồng khoa học và doanh nghiệp hai nước.

Với tinh thần đó, Tech-Connect 2026 không chỉ là nơi kết nối các ý tưởng và nguồn lực, mà còn hướng tới hình thành những chương trình hợp tác cụ thể, có khả năng tạo ra công nghệ, sản phẩm và giá trị mới. Đây cũng là bước đi thiết thực để đưa hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển thực chất, góp phần nâng tầm quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Australia trong kỷ nguyên mới.

Phòng Chuyển đổi số